3.2. HEZKUNTZA EREDUA

3.2. HEZKUNTZA EREDUA
Gure eredu honetan, Oinarrizko Hezkuntza bukatzen denean zer nolako ikasle mota espero den definitzeaz gain, ikaslearen irteera profilaren lorpena, irakaslearen profilarekin eta familia eta gizarte hezitzailearen eraginarekin batera azaltzen dugu.

3.2.1. Ikaslearen irteera profil orokorra

3.2.1.1.- Testuingurua eta gizartearen beharrak
Ikasleak ingurune naturalari, soziokulturalari, teknologiko zientifikoari eta hizkuntza-inguruneari eta haien dimentsio historikoei eta etikoei dagokien oinarrizko ezagutza jasotzea da ikaslearen irteera profila osatzen duten funtsezko elementuetako bat. Kultura-ondarea osatzen duten jakintzen transmisioa oinarrizko hezkuntzaren funtsezko funtzioa da; izan ere, aukera ematen du pertsonak unean unekoa zentzuz bizitzeko eta etorkizuna eraikitzeko, pertsona horrek munduan duen lekutik beretik. Kultura-ondarearen transmisio hori osatzen da subjektua etorkizuneko behar eta erronkekin bat egin duten errealitate forma berriak sortzen eta eraikitzen hasten denean, nola euskal gizartearenak hala globalak.
Testu ingurua eta gizartearen beharrak aurrera eramateko, sei atal nagusiok aurreikusten ditu Herri Ametsa Ikastolak:

􀂉 Ingurune naturala
Honako gai hauei buruzko oinarrizko jakintzak ezagutzen eta erabiltzen ditu: materia, kosmosa eta lurra, bizitzaren eta bereziki giza espeziearen ezaugarriak. Ikasleak naturaren eta bizitzaren partaide dela sentitu behar du, baita ekosistema osasuntsu bat mantentzeko ardura duela ere.

􀂉 Ingurune teknologiko-zientifikoa
Arrazonamendu matematikoa, zientziaren ezagutzak, metodologia eta aplikazio teknologikoak, bereziki informazioren eta komunikazioaren teknologiak, eroso eta erantzukizunez erabiltzen ditu eguneroko bizitzako eremuetan eta egoeretan.

􀂉 Ingurune soziokulturala
Euskal kulturaren eta kultura unibertsalaren ondareen oinarrizko jakintza eta trebetasunak kritikoki erabiltzen eta estimatzen ditu. Partaide den komunitateko kide sentitzen da, eta, bere jatorria zein den jakitun izanik, munduko hiritartzat jotzen du bere burua.

􀂉 Dimentsio historikoa
Iraganean eta orain, Euskal Herrian, beste lurralde batzuekin interdependentzian, bizitzako egoera eta beharrei emandako konponbideen ikuspegi eta zentzu historikoa du, bai eta euskal gizarteak eta gizarteak, oro har, dituen etorkizuneko erronken perspektiba ere.

􀂉 Dimentsio etikoa
Giza eskubideetan oinarrituz, norberaren bizitza pribatua eta soziala burujabetasunez eta zentzuz bideratzeko, eta izadia, gure ama lurra, errespetuz zaintzeko eta jarraipen iraunkorra ziurtatzen eragiteko oinarriak ditu.

􀂉 Hizkuntza-ingurunea
Euskaraz eta beste hizkuntza ofizial batean (gaztelania-frantsesa) ahoz eta idatziz sortutako testu eta mezuak zuzen, autonomiaz eta sormenez ulertzen eta adierazten ditu, baita gutxienez nazioartean erabiltzen den beste hizkuntza batean ere.

3.2.1.2.- Pertsonen bizitza eremuak eta egoerak

Oinarrizko hezkuntzaren helburua bizitzarako prestatzea da baina bizitzarako prestatzeko moduak ez du zertan bera izan behar Oinarrizko Hezkuntza osoan. Hasteko, mundua ulertzeko modua ez delako bera Haur Hezkuntzan eta Bigarren Hezkuntzan, eta, horregatik, interesguneak eta ikasketa-egoerak ezin dira berdinak izan.
Haur Hezkuntzan eta Lehen Hezkuntzako aldian, funtsean, bizitza ikasgelan eta haien ingurune hurbilean gertatzen dena da. Hau da, ikasleen bizipenak haien behar, interes eta esperientziekin lotuta daude, baina ez dute, horregatik, amaierako egoeren perspektiba galtzen.

Oinarrizko Hezkuntzan aurrera egin ahala, modu esanguratsu eta motibagarrian gehitzen joango dira modu pragmatikoagoan heldutasuneko bizitzarako prestakuntzarekin lotura duten egoerak.

1. Eremu pertsonala

a) Eremu pribatuko egoerak:

􀂉 Eguneroko bizitza: Eguneroko bizitza pertsonalarekin, familia-bizitzarekin, komunitateko bizitzarekin eta oinarrizko beharrekin lotura duten arazoak konpontzeko trebezia eta abilidade teknikoak eta instrumentalak dauzka.

􀂉 Bizitza ludiko-estetikoa: Arte plastikoak, dantza, musika, jolasak, literatura… praktikatzen ditu, eta haietaz gozatzen du.

􀂉 Bizitza afektibo-emozionala: Autokontrola eta oreka emozionala, autoestimua, autonomia eta sentsibilitate estetikoa ditu.

b) Eremu publikoko egoerak:

􀂉 Bizitza soziala: Taldean bizi da eta taldean lan egiten du, modu aktibo eta arduratsuan, eta bere eskubide eta betebeharrez jabetzen da.

c) Naturaren eremuko egoerak:

􀂉 Bizitza fisiko eta naturala: Bere gorputza zaintzen du, eta ohitura osasuntsuak ditu. Kosmoseko eta lurreko partaidetzat ikusten du bere burua, eta natura eta ingurumena kontserbatzeko eta hobetzeko ohiturak ditu.

2. Eremu akademikoa eta lan-eremua

a) Bizitza akademikoa: Prest eta gogotsu dago ikasketei eta
geroko prestakuntzari ekiteko.

b) Lan-bizitza: Ideiak ekintza bihurtzeko gaitasuna ematen
dioten ezaugarri pertsonalak eta sozialak ditu, baita kudeaketari
dagozkionak ere.

3.2.1.3. Hezkuntza- xedeak

A. Bizitza guztirako hezkuntzaren xedea.
Euskal Curriculumean, hau proposatzen da bizitza guztirako hezkuntzaren helburutzat:
“Norberaren, gizartearen eta naturaren errealitateak kritikoki ulertzeko, horietan eraginkortasunez ekiteko eta arduraz eraldatzeko baliabideak ematean datza hezkuntzaren xedea, era horretara, pertsonak, gizabanako gisa, gizartekide eta izadikide gisa ahalik eta konpetentzia gehien gara dezaten”

Herri Ametsa Ikastolak giza garapen handiena lortzen laguntzen die bere ikasleei.

􀂉 Norbanako edo izaki gisa; horrek, ikasle bakoitza, besteekin batera bere biografia eraikitzen duen subjektu autonomo moduan identifikatzea eskatzen du.

􀂉 Gizarteko kide gisa; horrek, ikasle bakoitza, kulturaniztasuneko marko batean euskaldun legez identifikatzea eskatzen du.

􀂉 Naturako partaide gisa; horrek, ikasle bakoitza, kosmosaren eta lurraren barruan giza espezieko partaide eta izaki bizidun legez identifikatzea eskatzen du.

B. Hezkuntzaren xedeak Oinarrizko Hezkuntzaldirako:

Oinarrizko Hezkuntzaldia, bizitza guztirako den hezkuntzaren derrigorrezko etapa komuna da eta giza nortasunaren garapen betea iristeko xede hauek ditu:
Ikasleak unean-uneko egoerei egoki erantzuteko eta helduen bizitzan sartzeko eta norbanako subjektu moduan osotasunezko bizitza bizi ahal izateko, gizartearen partaide eraginkor diren herritar izateko eta natura gorde eta garapen eutsigarria gauzatzeko konprometitutako pertsonak izateko gai izan daitezen prestatzea da.

Ikasleek euskal kulturako eta kultura unibertsaleko oinarrizko elementuak berenganatzea lortzea eta ondorengo ikasketak egitera joateko nahiz lan-munduan sartzeko behar den bermearekin prestatzea da. Ikasleak sentiberatu eta gaitu beren bizitza osoan zehar ikasketak iraunkorki eta etengabe egiteko eta garatzeko gai izan daitezen.

3.1.2.4.- Oinarrizko konpetentziak: orokorrak eta arlokoak
Europako Parlamentuak eta Kontseiluak (2006) zortzi oinarrizko konpetentziak edo gako gomendatzen ditu bizitza osorako hezkuntza iraunkorra bultzatzeko asmoz:
1. Ama-hizkuntzan komunikatzea;
2. Hizkuntza arrotzetan komunikatzea;
3. Matematika-konpetentzia eta Zientzia- eta Teknologia-arloko oinarrizko konptetentziak;
4. Konpetentzia digitala;
5. Ikasten ikastea;
6. Gizarte-konpententziak eta gizabide-konpetentziak;
7. Ekimen-zentzua eta enpresa-espiritua;
8. Kultura-kontzientzia eta kultura-adierazpena.

Espainian LOEk (2006) eta Frantzian LOk (2005) ezarritako araudiak
oinarrian bat datoz nagusiki europar gomendioarekin.

Ikastolek oso baikorki baloratu dute “Derrigorrezko eskolaldirako
Euskal Curriculuma” deituak egindako proposamena. Proposatzen diren hezkuntza-konpetentzia orokorrak hauek dira: ikasten eta pentsatzen ikastea, komunikatzen ikastea, elkarrekin bizitzen ikastea, norbera izaten ikastea, egiten eta ekiten ikastea.

Hezkuntza-konpetentzia orokorrak, irudian ikusten den moduan, bitartekari dira alde batetik hezkuntza-helburuen lorpenean, eta bestetik ikasgai guztietan sartu behar diren prozedura- eta jarrera-edukietan eragingarri bihurtuta, Europako Parlamentuak gomendatu eta Espainiako eta Frantziako araudiek ezarritako zortzi oinarrizko konpetentziak lortzea ahalbidetzen da.

Oinarrizko konpetentziak dira bizitzako eremu eta egoeretan moldatzeko ezinbestekotzat jotzen direnak. Oinarrizko konpetentzien artean, batetik, oinarrizko konpetentzia orokorrak daude, ikasgai guztientzat berak direnak eta eremu eta egoera guztietarako balio dutenak, eta, bestetik, oinarrizko konpetentzia espezifikoak, ikasgai eta eremu zehatzagoekin lotura dutenak, eta testuinguru espezifikoagoetan aritzeko beharrezkoak direnak. Oinarrizko konpetentzia espezifikoei dagozkien eduki zehatzekin integratuta ikasten dira oinarrizko konpetentzia orokorrak. Oinarrizko konpetentziak dira, beraz, curriculum eremuetako oinarrizko konpetentzia espezifiko guztietan eta haietako bakoitzean oinarrizko konpetentzia orokorrak integratzearen emaitza.

3.1.2.5.-Oinarrizko konpetentzia orokorrakmatadiziplinarrak eta arlokoak

Oinarrizko konpetentziak dira bizitzako eremu eta egoeretan moldatzeko ezinbestekotzat jotzen direnak. Oinarrizko konpetentzien artean, batetik, oinarrizko konpetentzia metadiziplinarrak daude, ikasgai guztientzat berak direnak eta eremu eta egoera guztietarako balio dutenak, eta, bestetik, arloko oinarrizko konpetentziak, ikasgai eta eremu zehatzagoekin lotura dutenak, eta testuinguru espezifikoagoetan aritzeko beharrezkoak direnak. Arloko oinarrizko konpetentziei dagozkien eduki zehatzekin integratuta ikasten dira oinarrizko konpetentzia metadiziplinarrak. Oinarrizko konpetentziak dira, beraz, curriculum eremuetako arloko oinarrizko konpetentzia guztietan eta haietako bakoitzean oinarrizko konpetentzia metadiziplinarrak integratzearen emaitza.

A.- OINARRIZKO KONPETENTZIA METADIZIPLINARRAK
Oinarrizko konpetentzia metadiziplinarrak erreferentziazko ardatz nagusia dira nola oinarrizko hezkuntzarako hala bizitza osorako hezkuntzan, eta hezkuntza-testuinguru guztietan ikasten dira, bai testuinguru formaletan bai eta informaletan ere.
Konpetentzia horiek arloetako oinarrizko konpetentzietan eta eguneroko bizitzako eskolaz kanpoko egoera informaletan integratuz ikasten dira.

1.- Ikasten eta pentsatzen ikastea

􀂉 Modu esanguratsuan interpretatzen du informazioa (pentsamendu ulerkorra), informazioa sortzen du (sortzeko pentsamendua) eta informazioa modu kritikoan ebaluatzen du (pentsamendu kritikoa).

􀂉 Baliabide kognitiboak erabiltzen ditu, hala nola metakognizioa, jokabidearen erregulazioa, jokaera estrategikoa, eta ikasitakoa beste egoera batzuetara eramaten du.

2.- Komunikatzen ikastea

􀂉 Ahoz eta idatziz jariotasunez, autonomiaz, sormenez eta eraginkortasunez komunikatzen da.

􀂉 Modu integratu eta harmoniatsuan erabiltzen ditu hitz gabeko hizkuntzaren, hizkuntza artistikoaren eta hizkuntza matematikoaren oinarrizko kodeak.

􀂉 Gizarteko komunikabideak modu eraginkor eta autonomoan erabiltzen ditu.

􀂉 Tresna eta baliabide teknologikoak (IKT) trebeziaz, arduraz eta modu kritikoan erabiltzen ditu.

􀂉 Euskal gizarteko eta munduko errealitate sozio-komunikatiboa modu kritikoan interpretatzen du, eta modu arduratsuan eta zentzu etikoz parte hartzen du inguruko komunikazio-prozesuetan.

3.- Elkarrekin bizitzen ikastea

􀂉 Besteekin interakzio positiboa mantentzen du arreta jarriz eta entzuteko jarduera aktiboa hartuz; enpatia erakusten du, behar duenari lagunduz, eta hitzarmen eta arau sozialak betez.

􀂉 Indarkeria erabili gabe irtenbideak aurkitzen ditu elkarrizketaren eta negoziazioaren bidez.

􀂉 Modu aktiboan parte hartzen du eskolako testuinguruan eta handik kanpora.

􀂉 Pertsonekin taldean lan egiten du, elkarlanaren bidez partekatutako eginkizunetan helburu komunak lortzeko.

􀂉 Ezberdinak diren eta ezberdin pentsatzen duten pertsonak onartzen
eta errespetatzen ditu.

4.- Norbera izaten ikastea
􀂉 Emozioak kontrolatzen ditu, eta jokabideak erregulatzen ditu lortu nahi dituen helburuetara bideratuz.

􀂉 Autoestimu baikorra eta errealista du, bere buruarenganako konfiantzan eta besteengandik estimatua eta balioetsia sentitzean oinarrituta.

􀂉 Bere kasa pentsatzeko, erabakitzeko eta jarduteko autonomia du, eta hartutako erabakien ardura bere gain hartzen du.

5.- Ekiten eta egiten ikastea

􀂉 Informazioa jasotzen eta ulertzen du, eta gogoeta egiten du inguratzen duen errealitateaz.

􀂉 Ideia eta irtenbide berriak bilatzen ditu, eta errealitatea hobeto planteatzen du, gaur egungo errealitateari dagokionez alternatibak proposatuz.

􀂉 Proposatutako errealitatea gaur egungo errealitatearen alternatiba gisa gauzatzeko beharrezko ekintzak egiten ditu.

􀂉 Egindako ekintzek sortzen duten benetako inpaktua ebaluatzen du.

􀂉 Horren guztiaren helburua da ekintzaile-prozesuarekin jarraitzea (prozesu jarraitua).

B- ARLOETAKO OINARRIZKO KONPETENTZIAK

Dagozkien diziplina-eremuen bidez lortzen dira oinarrizko konpetentzia espezifikoak, modu diziplinatuan, diziplina artekoan edo globalizatuan, eta eremu horietan oinarrizko konpetentzia orokorrak txertatuta.

Hezkuntza-konpetentzia metadiziplinarrak, irudian ikusten den moduan, bitartekari dira alde batetik hezkuntza-helburuen lorpenean, eta bestetik ikasgai guztietan sartu behar diren prozedura- eta jarrera-edukietan eragingarri bihurtuta, Europako Parlamentuak gomendatu eta Espainiako eta Frantziako araudiek ezarritako zortzi oinarrizko konpetentziak lortzea ahalbidetzen da.

Hau da arloko oinarrizko konpetentziak zehazteko, hauxe da funtsezko galdera: zein ekarpen egiten du arlo edo gai bakoitzak, ikasleak une honetako bizitzako interes eta oinarrizko beharrei erantzuteko eta helduaroan garrantzitsutzat jotzen diren jarduera eremu eta egoeretan moldatzeko prest egon dadin?

1.- Hizkuntzak eta Literatura: Hitzezko eta literaturazko
konpetentzia komunikatiboa
Ikastolen Taldeak onartutako hizkuntzekiko lortu beharreko konpetentzia mailaren arabera, ikaslea gai da, euskaraz (B2), beste hizkuntza ofizialean (gaztelania edo frantsesa) (B2) eta nazioarteko komunikaziorako hirugarren hizkuntza batean (B1) bere bizitzako eremuetan, egoera bakoitzak eskatzen duen ahozko zein idatzizko hizkuntzaren erabilera egokia eta eraginkorra egiteko. Era berean, badu kultura literarioa, Euskal Herrikoa nahiz unibertsala, inguratzen duen mundua eta bere burua hobeto ulertzen lagunduko diona.

2.- Matematika: matematika-konpetentzia
Ikaslea, herritar arduratsu gisa, gai da matematikak gizartean duen funtzioa identifikatzeko, ulertzeko eta ezagutza matematikoa erabiltzeko, oinarri sendoko arrazoiketak eraikiz eta matematikaren berariazko pentsamendu eta adierazpen moldeak erabiliz, haren bizitzako beharrei erantzun eta arazoei irtenbidea eman ahal izateko.

3.- Teknologia: teknologia-arloko konpetentzia
Ikaslea gai da teknika eta ezagutza zientifikoak zentzuz eta arduraz praktikara eramanez, arazo praktikoei irtenbidea emateko eta gizakion behar eta desirak asetzeko bizitzako hainbat eremu eta egoeratan.

4.- Musika eta Dantza: arte-komunikaziorako konpetentzia
Ikaslea gai da adierazteko eta komunikatzeko eremu eta egoera egokietan musikako eta dantzako ezagutzak eta metodologiak erabilita, bere buruarekin, ingurune sozialarekin eta natura-ingurunearekin gozatzeko eta harmonian bizitzeko.

5.- Plastika eta Ikus adierazpena: arte-komunikaziorako
konpetentzia
Ikaslea gai da bere bizitzako eremuetan egoera bakoitzak eskatzen duen hizkuntza plastikoaren eta bisualaren erabilera egokia eta sortzailea egiteko, eta besteen adierazpen artistikoak arrazoituz interpretatu eta balioesteko, hartara bizitzako errealitateari buruzko norberaren ikuspegia, ideiak, sentimenduak sormenez adierazteko eta bestei komunikatu ahal izateko eta, era berean, edertasunaz gozatzeko.

6.- Gorputz Hezkuntza: gorputz-komunikaziorako konpetentzia
Ikaslea, duen jokabide motorrarekin, bere buruarekin, inguru sozialarekin, kulturalarekin eta fisikoarekin oreka bilatzeko gai da.

7.- Gizarte Zientziak: gizarte-konpetentziak eta gizabidekonpetentziak
Ikaslea gai da bere bizitzako eremuetan eta egoeretan gizarte zientzietako ezagutzak eta metodologiak erabiliz, bere burua, kide den taldea eta bizi den mundua ulertzeko, eta horren ondorioz, hiritar arduratsu moduan gizarte demokratiko eta anitz baten alde aritzeko.

8.- Natura eta Osasun Zientzia: zientzia-arloko konpetentziak
Ikaslea gai da bizitzako hainbat eremu eta egoeratan, ezagutza eta metodologia zientifikoa erabiliz, bere burua eta natura ulertzeko, eta bere buruari buruz eta giza jokabideak mundu naturalean eragiten dituen aldaketei dagokionez erabaki arduratsuak hartzeko.

9.- IKT konpetentzia komunikatiboa
Ikaslea gai da, bere bizitzako eremuetan, egoera bakoitzak eskatzen duen IKT baliabideen erabilera egokia, eraginkorra eta arduratsua egiteko: informazio kudeatzeko, elkarlanean aritzeko, ekintzaile izateko eta horrekin guztiarekin ezagutza sortu eta partekatzeko.

10.- Tutoretza eta Orientazioa
Ikaslea gai da erabakiak hartzeko eta bere bizitza zentzuz bideratzeko, bere ibilbidea aukeratzeko eta egindako aukeren ardura izateko, bizitzako hainbat eremu eta egoeratan, eta, bereziki, gai da bere interes eta gaitasunekin bat datorren aukera akademikoa edo lan-aukera zein den erabakitzeko, ohartuki, bere burua eta errealitatea ezagututa.

C- ARLO GUZTIETARAKO METODOLOGIAREN ARDATZAK

Irakasteko metodologia, ikaslearen ikaskuntza prozesua ondo bideratzeko aukeratzen den bidea edo estrategia dela esan dezakegu. Bide edo estrategia horren hautaketa eragile askoren baitan dago. Adibidez, hezkuntza-xedeek, ikaskuntza-teoriek, ikas-arloaren ezaugarriek, eduki-motaren tipologia (kontzeptuzkoa, prozedurazkoa, jarrerazkoa), ikasten duen subjektuaren ezaugarriek, irakasten duen irakaslearen ezaugarriek, eskura ditugun bitarteko eta materialen ezaugarriek, antolamendu-baldintzek eta abarrek, bakoitzak bere aldetik, ikasteko metodologia eragiten eta baldintzatzen dute. Ikasteko metodologia hautatzea, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuko erabakirik konplexuena da, aipatu ditugun aldagai guzti horietaz ondo jabetuz, sintesi praktikoa eginez, irakasteko bidea hautatzea eskatzen duelako.

C.1 Arlo bakoitzerako baliagarria den metodologia
Irakasteko metodologia ulertzeko era horretan oinarrituz, lehen ondorioa da irakasteko metodologia egokiak ikaslearen irteera profil orokorraren osagaiak uztartu behar dituela. Ikas arlo bakoitzak, arlo bakoitzaren ezaugarrien arabera, erantzun behar dio ingurunearen eta gizartearen beharrei, arlo horri dagokion ikuspegi historikoa eta etikoa uztartuz, arlo horretako bizitzako eremu eta egoera esanguratsuetan aplikatuz, aurre ikusitako hezkuntzaren xedeak eta oinarrizko konpetentziak eskuratzeko. Ikas arlo bakoitzak izan behar du irakasteko eta ikasteko berariazko metodologia edo bidea.

C.2 Arlo guztietarako baliagarria den metodologia
Ikas arlo bakoitzak, esan bezala, izan behar du bere berariazko metodologia edo ibilbidea, baina badira arlo guztietarako baliagarriak diren metodologiaren norabide komunak. Norabide horien artean, Euskal Curriculumaren garapenerako lehenesten den konpetentzietan oinarritutako hezkuntzaren ikuspegiaren ildotik, bi azpimarratzen ditugu: integrazio pedagogiaren eta oinarrizko konpetentzia metadiziplinarren araberako metodologiak.

􀂉 Konpetentziak eta oinarrizko konpetentziak garatzeko
hezkuntza
Oinarriko Hezkuntzaren asmo nagusia ez da informazioa eta ezagutzak transmititzea, oinarrizko konpetentziak, hau da, bizitza osorako oinarrizkoak, garrantzizkoak eta ezinbestekoak izango diren konpetentziak eskuratzea baizik. Konpetentea izatea, egoera eta testuinguru zehatz batean eraginkortasunez aritzeko gaitasuna
dela esaten badugu, logikoa eta koherentea da pentsatzea, konpetente izaten ikasteko, egoerak, proiektuak, problemak, zereginak behar direla, eta beroriek testuinguru problematiko errealetan, esanguratsuetan eta egokietan egon behar dutela kokatuta; hau da, hezkuntza-xedeak eta aurre ikusitako ikaslearen irteera-profila lortzen lagundu behar dute. Horretarako, ezinbestekoa da informazioa eta ezagutzak eskuratzea, baina ez da nahikoa, beharrezko da egoera bakoitzaren ezaugarrien arabera, informazio eta ezagutzak modu integratu batean mobilizatzen eta transferitzen ikastea. Lan mota horrek hartzen dituen formen artean ezagunak dira, besteak beste, proiektuetan oinarritutako pedagogia, problemen ebazpenean oinarritutako ikaskuntza, kasuen azterketa, ikasketa kooperatiboa, hitzarmenean oinarritutako ikaskuntza, etab.

Ezagutzen erabileraren garrantzia azpimarratzeak ez du esan nahi Oinarrizko Hezkuntzak lortu beharreko konpetentziak planteamendu utilitarista batera murriztu behar direnik, edota ikaskuntzak, euskal kultur ondare partikularraren eta unibertsalaren birlantze eta transmisioak, duen garrantzia gutxitu behar denik. Badira zenbait ezagutza, esperientzia, sentimendu eta jarrera garen bezalakoak egiten gaituztenak, gure bizitzarako garrantzi handikoak direnak, gure burua, gizartea eta natura ulertzeko baliagarri zaizkigunak eta bizitzako egoeretan aplikazio zuzena ez dutenak. Pentsamendua eta izaera osatzen duten ezagutza hauek, egiteko moduan islatzen dira eta egiten denari zentzua emateko balio dute.

􀂉 Integrazioaren pedagogia
Integrazio pedagogiaren ezaugarri nagusia, ikaslearen irteera profila oinarritzat hartuz, egoera esanguratsuetan eta arazo konplexuen aurrean ikaslea jartzea da. Ikasleak, arazo horri irtenbide egokia emateko, ikasitako guztia (kontzeptuzko ezagutzak , egiteko prozedurak, barneratutako jarrerak), era pertsonalizatuan eta integratuan mobilizatzen eta transferitzen asmatu behar du.

Ez dago arazo guztiak ebazteko era bakarra, horregatik, integrazioaren pedagogiak ez da oinarritzen ikasteko teoria edo paradigma bakarrean, aitzitik, egoera bakoitzaren ezaugarrien araberako metodologia egokitua erabiltzea sustatzen du. Hala ere, Euskal Curriculumaren garapenerako, irakaskuntza-ikaskuntza prozesuen ikuspegi sozio-eraikitzailea lehenesten da.

Lehenesteak esan nahi du ikuspegi sozio-eraikitzailea izango dela erreferentzia nagusia, baina era osagarrian beste ikuspegiak ere erabiliko direla.

􀂉 Ikuspegi sozio-eraikitzailea
Ikuspegi sozio-eraikitzaileak, eskola-testuinguruan ikasteko hiru dimentsioaren esku-hartze bateratu eta bereizezina beharrezkoa dela planteatzen du:

1) Dimentsio soziala (S). Gainerako ikasleekin eta irakaslearekin gauzatutako interakzio sozialak antolatzearekin lotutako alderdiak dira, eta irakaslearen kontrolpean egiten diren irakaskuntzako jarduerak. Ikasleak pertsonalki eraikitzen ditu ezagutzak, besteekin interakzioan.

2) Dimentsio eraikitzailea (E). Ikaskuntzaren antolamenduarekin lotutako alderdiak dira, ikaslea ezagutzen duenetik abiatuta bere ezagutzak eraikitzeko baldintzetan kokatuz, eta ezagutza zaharren eta berrien artean erlazio dialektikoa ezarriz.

3) Dimentsio interaktiboa (I). Ikaskuntzaren xede den eskolako jakintzaren antolamenduarekin lotutako alderdiak dira, ingurune fisiko eta sozialarekin baterako eragin-trukea egokituz, ikaskuntzaren xede denaren ezaugarrien arabera. Beste modu batera esango dugu: ikaskuntza ez dute zehazten irakasgaiko edukiek, zeregina egin ahal izateko ikasleak erabiltzen dituen jakintzen egoerek baizik. Eskolako ikaskuntzak soilik “egoera” batean kokatuta lor daitezke, eta hauek, aldi berean, ezagutza berriak bereganatzeko eta hauek aurretik zituztenekin integratzeko iturriak eta ebaluaziorako erreferentziak izango dira.

􀂉 Prozedura metadiziplinarrak
“Prozedura” esaterakoan esan nahi da, ekintza batzuk ganoraz burutzeko, arau edota norabide jakin batzuk era ordenatuan jarraitu behar direla. Prozedura horiek izan daitezke arautuagoak, algoritmoen antzera, ala norabide irekiagoak. Prozedura-mota desberdinak egon daitezke: adibidez, kontzeptuak eta jarrerak lantzeko prozedurak, edota trebetasunak lortzeko prozedurak. Ikas-arlo bakoitzak, lortu nahi duen oinarrizko konpetentziak eskuratzeko berariazko prozedurak ditu: hizkuntzak, matematikak, musikak…, bakoitzak bereak. Baina badira prozedurak arlo guztietarako komunak edota metadiziplinarrak direnak. Prozedura metadiziplinar horiek, ikas-arlo bakoitzeko irakaskuntzaikaskuntza prozesuan uztartuz soilik lor daitezke.

Arlo guztietarako metodologiaren ardatzak finkatu nahi den atal honetan, oinarrizko konpetentzia metadiziplinarrak lantzeko baliagarriak diren prozedura metadiziplinarren aipamena egiten da.
• Pentsatzen eta ikasten ikasteko prozedurak
• Komunikatzen ikasteko prozedurak
• Elkarrekin bizitzeko prozedurak
• Izaten ikasteko prozedurak
• Egiten eta ekiten ikasteko prozedurak

Advertisements
Post hau Uncategorized atalean publikatu zen. Gogokoetara gehitzeko lotura iraunkorra.

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s